Binnenkort in de OBA Amsterdam: Expositie De A-Factor

Foto- en film expositie De A(fasie) Factor over jonge mensen met afasie

Wie ben je zonder taal in deze wereld?

Te zien| Krachtige foto’s van fotograaf Edwin Kooren, die zelf door hersenletsel afasie kreeg. Intieme videoportretten van filmmaker Roswitha Eshuis. Tekst van taalkundige Christine Versluis.

Te doen| Laat je portretfoto maken door een fotograaf met afasie. Bewonder de prachtige A-Factor photobooth met kunstwerken gemaakt door kunstenaars met afasie.

De A-Factor is een expositie én een platform voor participatie. Bij de A-Factor werken mensen met en zonder afasie samen. Samen dragen we bij aan kunst en cultuur in de stad. De A-Factor werkt samen met Stichting Marline Fritzius en de afasiecentra van Noord-Holland.


Wat is de A-factor?

De foto- en filmexpositie De A-factor gaat over de sociale identiteit van jonge mensen met afasie, een taalstoornis die het gevolg is van hersenletsel. In een sterk verbale wereld als de onze, kan afasie eenzaam maken. Mensen met afasie krijgen vaak te maken met vooroordelen, en zijn daardoor beperkt in de vrijheid om zichzelf te kunnen zijn in onze samenleving.

De A-Factor toont een groep jonge personen met afasie zoals zij zichzelf zien. De makers zijn met de modellen op zoek gegaan naar hun plek in de buitenwereld en naar de dromen van hun binnenwereld. Nu staat niet de beperking op de voorgrond, maar gewoon de mens. Een mens waar de bezoeker zich aan kan spiegelen.

De expositie bestaat uit 9 drieluiken met foto- en videoportretten van jonge personen met afasie uit Nederland. Elk drieluik bevat een portretfoto, een landschapsfoto en een videoportret. De landschapsfoto beeldt de modellen af in de context van een zelfgekozen buitenplek. Op die plek poseren zij, terwijl ze iets doen wat zij het liefste doen. Plek en handeling komen niet per se overeen. De vervreemding die hiervan uitgaat, weerspiegelt de frictie die personen met afasie normaliter met de wereld om zich heen ervaren.

Als derde is er een videoportret waarin we in de spiegel kijken, als door de ogen van ons model. Het is schemerig en het model draagt alleen een hemd alsof het avond is, als een moment voor het slapen gaan. Het spiegelbeeld spreekt in de haperende taal die kenmerkend is voor mensen met afasie. Het vertelt ons wat de wensen en verlangens zijn voor contact met de buitenwereld en wat de wensen zijn voor het leven dat nog volgt. voor hem/haar ligt. In het videoportret vertellen de modellen over wat de gekozen plek voor hen betekent, wat zij graag doen, wie ze willen zijn, maar ook wie zij -met hun afasie- kúnnen zijn in deze wereld.

De A-Factor is naast een expositie ook een platform voor participatie, waar mensen met en zonder afasie elkaar kunnen ontmoeten en samenwerken. Dit aspect heeft ook een plaats in de expositie, in de vorm van een photobooth. Hier kunnen bezoekers een portret laten maken door een fotograaf met afasie, die is opgeleid bij De A-Factor. De photobooth is ingericht met verschillende aansprekende achterwanden die zijn vervaardigd door kunstenaars met afasie van Stichting Marline Fritzius. Deze stichting geeft mensen met afasie de kans om zich beeldend te uiten.

De photobooth nodigt de bezoekers uit om zelf in het ‘landschap’ van hun keuze geportretteerd te worden en geeft ruimte aan bijzondere ontmoetingen waarbij de fotograaf zich zonder grote verbale uitdaging positief en professioneel kan onderscheiden. De portretten worden onderdeel van een digitale fotowand die groeit met de duur van de expositie.

De A-Factor is een project van Stichting De Verhalen te Amsterdam en een initiatief van fotograaf Edwin Kooren, die zelf afasie heeft. Stichting De Verhalen streeft naar het delen van levensverhalen, om daarmee een maatschappelijke en sociale samenhang te bevorderen. De A-Factor kwam to stand in samenwerking met de afasiecentra van Noord Holland en met kunstatelier Marline Fritizius. Op dit moment is De A-Factor een pilotproject met standplaats Amsterdam, maar we beogen in de toekomst te reizen door Nederland en Vlaanderen. De A-Factor informeert, stemt tot nadenken en brengt mensen bij elkaar, voorbij de vooroordelen rond de taalstoornis afasie.

Personen

Fotograaf Edwin Kooren (1975) werd in 2014 getroffen door een herseninfarct. Voorheen was hij werkzaam bij de Koninklijke Marine (Korps Mariniers) en beoefende hij marine topsport, nu is hij professioneel fotograaf. Hij maakte onder meer portretten voor het kunstproject ‘De 8ste dag’ van het Culturele Hoofdstadjaar in Leeuwarden in 2018. Samen met Jacqueline Poorte beschreef hij het verhaal van zijn ziekte in woord en beeld in ‘Volle kracht vooruit…kanker en afasie’ (2018). Door zijn energieke, rustige en vastberaden houding, en zijn optimisme is hij een rolmodel voor anderen met afasie. Voor meer informatie en Edwin’s werk zie https://edwinkoorenfotografie.nl/

Filmmaker en visueel antropoloog Roswitha Eshuis (1973) was producer van films, tv-series en culturele evenementen. Zij maakte daarnaast zelf documentairefilms over minderheidsgroepen in de Nederlandse samenleving. De film Mama Blessing (2008) gaat over een Nigeriaanse vluchtelinge en Achter het Masker (2012) vertelt over Chinees-Nederlandse jongeren in Den Haag. In 2020 ging de documentaire De Prijs in première, een portret van drie vrouwen die moeten leren leven met de gevolgen van afasie. Films van Roswitha staan op https://vimeo.com/user37280696

Taalkundige en logopedist dr. Christine Versluis (1973) promoveerde in 2018 aan de VUA op haar onderzoek naar verwachtingen en vooroordelen in gesprekken met personen met afasie. Zij werkt voor het Afasiecentrum Amsterdam en is bestuurslid van AfasieNet, het platform voor afasie in Nederland. Zij gelooft dat participatie draait om productief samenwerken tussen mensen met en zonder beperking. Een participatieproject is voor alle betrokkenen een kans is om te leren, te inspireren en om bij te dragen aan een betere samenleving.

Contact


Stichting De Verhalen – Saenredamstraat 63-3 1072 CD Amsterdam – stichtingdeverhalen@gmail.com